تولید و گسترش نواندیشی دینی در عرصه‌های گوناگون علوم اسلامی و انسانی، و فراهم ساختن زمینه‌ها و امکانات لازم آموزشی، پژوهشی و تبلیغی، از اهداف اساسی تأسیس دانشگاه باقرالعلوم(ع) وابسته به دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم به شمار می‌آید. این نهاد علمی با تکیه بر توفیق الهی و با بهره‌گیری از همت اساتید متعهد و اندیشمندان خلاق، می‌کوشد تا با مشارکت در تربیت نیروهای متخصص و نخبگان علمی و فرهنگی از میان طلاب حوزه‌های علمیه، گامی مؤثر در مسیر ارتقای سطح فرهنگ و دانش جامعه بردارد.
دانشگاه باقرالعلوم(ع) علاوه بر ایجاد بسترهای آموزشی در رشته‌های علوم انسانی، اهتمام ویژه‌ای به تولید علم و پژوهش دارد تا هم در ارتقای سطح عمومی آموزش نقش‌آفرین باشد و هم در تحقق منویات معمار کبیر انقلاب اسلامی و دغدغه‌های مقام معظم رهبری در زمینه‌ی تولید علم و جنبش نرم‌افزاری سهمی شایسته ایفا کند. امید است انتشار آثار علمی، تحقیقات و تألیفات محققان، اساتید و دانش‌آموختگان این دانشگاه و سایر مراکز علمی ـ حوزوی، گامی مؤثر در نیل به این اهداف والا باشد.
نوشتار حاضر حاصل پژوهشی هفت‌ساله و مشترک میان دانشگاه باقرالعلوم(ع) و مدرسه قرآن دانشگاه تهران است که به همت خانم دکتر ریحانه فیاض، آقای دکتر هادی بهرامی احسان و استاد ارجمند جناب آقای احمدرضا اخوت به نگارش درآمده است. این پژوهش با هدف استخراج الگوها و مفاهیم روان‌شناختی از مبانی قرآنی انجام گرفته و می‌کوشد تا چیستی اختلال روانی، آسیب‌شناسی آن و مؤلفه‌های مرتبط را از منظر قرآن کریم در قالب الگویی منسجم تبیین کند.
در این مسیر، با توجه به مفهوم‌پردازی اختلال در ویرایش پنجم راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روان‌پزشکی آمریکا (DSM-5)، پرسش بنیادین «اختلال روانی چیست؟» به عنوان محور اکتشاف مفهومی از قرآن مورد بررسی قرار گرفت. پژوهشگران برای دستیابی به مفهوم و الگوی قرآنی اختلال، از چندین روش تدبر در قرآن ـ که از سوی مدرسه قرآن و اهل‌بیت تدوین و منتشر شده است ـ بهره جستند. بر این اساس، با تدبر سوره‌ای در سوره مبارکه هود، تدبر واژه‌ای در واژه «استعاذه»، بررسی زوج سوره‌های ناس و فلق و نیز تدبر در واژه‌های «شیطان» و «وسوسه»، الگوی اختلال استخراج شد و محورها، مؤلفه‌ها و آسیب‌شناسی آن به تفصیل تبیین گردید. در گام پایانی، مدل حاصل با روایات مرتبط تطبیق داده شد و روایی آن از این طریق مورد تأیید قرار گرفت.
از نکات برجسته‌ی این پژوهش آن است که نتایج آن بر پایه روشی اختصاصی به قرآن کریم به‌دست آمده و محدود به تحلیل یک آیه یا یک سوره نیست. افزون بر این، یافته‌ها از طریق عرضه به احادیث، آزمون‌های تجربی و مقایسه با مقیاس‌های دیگر، اعتبارسنجی شده‌اند. همچنین، این اثر نمونه‌ای ارزشمند از همکاری و هم‌افزایی میان مؤسسات قرآنی و حوزوی با مراکز دانشگاهی است.
دانشگاه باقرالعلوم(ع) در راستای رسالت علمی خود و به منظور ارائه دستاوردهای پژوهشی به جامعه علمی کشور، اقدام به نشر این اثر نموده است. امید می‌رود این پژوهش مورد توجه و بهره‌برداری طلاب، اساتید، و دانشجویان علاقه‌مند قرار گیرد.
سازمان انتشارات دانشگاه باقرالعلوم(ع)